Rối loạn xuất tinh và đau dương vật

Triệu chứng này là gì

Xuất tinh là một phản xạ do hệ thần kinh điều khiển, gồm hai pha nối tiếp: pha đưa tinh dịch vào niệu đạo sau, rồi pha tống ra ngoài bằng các đợt co cơ. Cả hai pha chịu ảnh hưởng của trạng thái tâm lý, nồng độ nội tiết và tình trạng của tuyến tiền liệt cùng đường dẫn tinh.

Xuất tinh sớm là tình trạng xuất tinh xảy ra sớm hơn mong muốn một cách thường xuyên và gây khó chịu cho người trong cuộc. Đây là vấn đề rất phổ biến ở nam giới mọi lứa tuổi. Điểm quan trọng là nó không phải bệnh hiếm và không phải điều đáng xấu hổ — nhưng vì ít được nói ra nên nhiều người tự chịu đựng nhiều năm trong khi phần lớn trường hợp cải thiện được.

Đau khi xuất tinh hoặc đau dương vật là nhóm khác, thường có nguyên nhân thực thể rõ hơn: viêm tuyến tiền liệt, nhiễm trùng đường tiết niệu, hoặc vấn đề tại chỗ ở bao quy đầu. Riêng tinh dịch có máu thường làm người bệnh rất lo, nhưng ở nam giới trẻ nó hay lành tính và tự hết; dù vậy vẫn nên được khám một lần để xác định, đặc biệt ở người trên bốn mươi tuổi.

Dấu hiệu cần được đánh giá khẩn cấp

• Cương đau kéo dài nhiều giờ không xẹp
• Đau dương vật dữ dội kèm sưng nề và không kéo được bao quy đầu về vị trí cũ
• Bí tiểu hoàn toàn kèm bụng dưới căng tức
• Sốt cao và rét run kèm đau vùng tầng sinh môn
• Chấn thương vùng dương vật kèm sưng bầm và biến dạng
• Vết loét hoặc mụn nước vùng sinh dục kèm sốt và đau nhiều
• Chảy máu kéo dài từ lỗ tiểu
• Đau kèm sưng đỏ lan rộng vùng bìu và tầng sinh môn

Những nguyên nhân có thể gặp

• Yếu tố tâm lý: lo âu, căng thẳng, áp lực trong quan hệ
• Viêm tuyến tiền liệt, thường gây đau khi xuất tinh và đau vùng tầng sinh môn
• Nhiễm khuẩn đường tiết niệu
• Nhiễm trùng lây qua đường tình dục
• Viêm quy đầu hoặc viêm bao quy đầu
• Hẹp bao quy đầu
• Rối loạn nội tiết, gồm cả bệnh tuyến giáp
• Tổn thương thần kinh do đái tháo đường
• Tác dụng không mong muốn của một số điều trị dài ngày
• Uống nhiều rượu bia hoặc dùng chất kích thích
• Bệnh Peyronie, gây cong dương vật và đau khi cương

Các nguyên nhân được liệt kê ngang hàng, không theo mức phổ biến. Nhiều trường hợp có cả yếu tố tâm lý lẫn thực thể cùng lúc, và việc phân biệt cần thăm khám chứ không tự xác định được.

Lời khuyên

• Đi khám thay vì tự chịu đựng — đây là nhóm vấn đề mà rào cản lớn nhất là tâm lý ngại nói, trong khi phần lớn trường hợp cải thiện rõ khi được xử trí đúng
• Nói chuyện cởi mở với bạn đời; áp lực và hiểu lầm giữa hai người thường làm tình trạng nặng thêm
• Ghi lại hoàn cảnh xuất hiện: xảy ra mọi lúc hay chỉ trong một số tình huống, có từ lần đầu hay mới xuất hiện gần đây — thông tin này định hướng rất nhiều
• Giảm căng thẳng và ngủ đủ; tập thở chậm trước khi quan hệ nếu lo âu là yếu tố chính
• Hạn chế rượu bia và bỏ thuốc lá — cả hai ảnh hưởng trực tiếp tới tuần hoàn và chức năng thần kinh vùng chậu
• Tập cơ sàn chậu đều đặn, có bằng chứng hỗ trợ với nhóm xuất tinh sớm
• Vận động thể lực đều đặn và giữ cân nặng hợp lý
• Vệ sinh vùng sinh dục hằng ngày bằng nước sạch, lộn bao quy đầu nhẹ nhàng khi rửa và kéo về vị trí cũ sau đó
• Dùng bao cao su và đi tiểu sau quan hệ để giảm nguy cơ nhiễm trùng
• Kiểm soát tốt đường huyết nếu có đái tháo đường
• Không tự mua các sản phẩm quảng cáo tăng cường sinh lý — nhiều loại chứa thành phần không công bố và có thể gây hại
• Không tự dùng thuốc bôi tê kéo dài mà chưa có hướng dẫn

Những điều trên không thay thế việc thăm khám, và nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào ở mục khẩn cấp phía trên thì cần đi khám ngay.

Khi nào nên đi khám

Nên đi khám khi tình trạng kéo dài và gây khó chịu cho bạn hoặc ảnh hưởng tới mối quan hệ, khi đau khi xuất tinh hoặc đau dương vật lặp lại, khi có tinh dịch lẫn máu, khi kèm tiểu buốt hoặc tiết dịch ở lỗ tiểu, hoặc khi vấn đề mới xuất hiện gần đây ở người trước đó bình thường — thay đổi mới thường có nguyên nhân thực thể tìm được.

Cần đi khám sớm hơn nếu trên bốn mươi tuổi và có tinh dịch lẫn máu, hoặc nếu có đái tháo đường và bệnh tim mạch, vì rối loạn chức năng tình dục đôi khi là dấu hiệu sớm của bệnh mạch máu.

Chuyên khoa phù hợp là Nam khoa hoặc Tiết niệu. Bác sĩ thường hỏi kỹ về hoàn cảnh và diễn biến, các thuốc đang dùng, tiền sử bệnh nền; khám vùng sinh dục và có thể thăm khám tuyến tiền liệt; làm xét nghiệm nước tiểu và tùy trường hợp là xét nghiệm nội tiết. Trong nhiều trường hợp, hướng xử trí kết hợp cả phần thực thể lẫn phần tâm lý, và có thể cần sự tham gia của bạn đời.