Trào ngược dạ dày thực quản

Tổng quan

Bình thường có một cơ vòng ở chỗ nối thực quản với dạ dày đóng lại sau khi thức ăn đi qua. Khi cơ vòng này giãn không đúng lúc, dịch acid trong dạ dày trào ngược lên thực quản và gây kích ứng niêm mạc vốn không được thiết kế để chịu acid.

Cảm giác điển hình là nóng rát lan từ vùng thượng vị lên sau xương ức, hay xuất hiện sau khi ăn no, khi cúi người hoặc khi nằm xuống. Nhiều người còn có biểu hiện ngoài đường tiêu hóa dễ bị bỏ sót: ho khan kéo dài, khàn tiếng buổi sáng, cảm giác vướng ở cổ họng.

Các yếu tố làm nặng thêm thường gặp gồm ăn quá no, nằm ngay sau ăn, thừa cân, rượu bia, thuốc lá, đồ ăn nhiều dầu mỡ hoặc quá chua cay, và căng thẳng kéo dài.

Các biểu hiện thường gặp

• Nóng rát sau xương ức, thường sau ăn hoặc khi nằm
• Ợ chua, ợ nóng, có vị đắng hoặc chua trong miệng
• Cảm giác thức ăn trào ngược lên cổ họng
• Đau tức vùng thượng vị
• Ho khan kéo dài, nhất là về đêm
• Khàn tiếng vào buổi sáng
• Cảm giác vướng nghẹn ở cổ họng

Khi nào cần lưu ý

• Triệu chứng xuất hiện trên hai lần mỗi tuần và kéo dài nhiều tuần
• Nuốt vướng hoặc nuốt nghẹn tăng dần
• Sụt cân không chủ ý
• Thiếu máu hoặc mệt mỏi không giải thích được
• Buồn nôn, nôn kéo dài
• Người trên 50 tuổi mới xuất hiện triệu chứng lần đầu
• Có tiền sử gia đình mắc ung thư đường tiêu hóa

Dấu hiệu cần được đánh giá khẩn cấp

• Nôn ra máu hoặc chất nôn màu bã cà phê
• Đi ngoài phân đen như hắc ín
• Đau ngực dữ dội, lan lên hàm hoặc xuống tay trái, kèm vã mồ hôi hoặc khó thở
• Nuốt nghẹn hoàn toàn, không nuốt được cả nước
• Đau bụng dữ dội đột ngột kèm bụng cứng

Khi nào nên đi khám

Nên khám Tiêu hóa khi triệu chứng lặp lại nhiều lần trong tuần, kéo dài trên vài tuần, hoặc kèm bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào ở trên.

Bác sĩ thường chẩn đoán dựa trên bệnh cảnh điển hình. Nội soi thực quản dạ dày được cân nhắc khi có dấu hiệu cảnh báo, khi triệu chứng không cải thiện với hướng xử trí ban đầu, hoặc ở người lớn tuổi mới khởi phát. Đau ngực cần được phân biệt với nguyên nhân tim mạch trước khi quy cho trào ngược.